Era un bodrio, pero ....

Logo de tanto tempo sin vir por eiquí, máis de cinco meses, é unha triste nova a que me trae.

Caeu o Club de Remo, para moitos era o Marítimo, pero para min será sempre o Club de Remo; dificil cambiar logo de tanto tempo e mañán cumpro a nada despreciable cifra de 58 anos, fifty-eight years old, que diría un british.

Como moi ben se apunta no Caamouconet: ".... o vello local sería feo, invadiría ... estaría vello .... pero para moitos .... é unha parte da nosa historia.

Sabemos por que, como, e quen o fixo .... e o que nos queda ... é que cumpliu, valeu a pena."

Cantas fins de semana traballando para facelo. Facíase todo, ate se armaban de forma manual os ferros para vigas e columnas, creo recordar que se fixeron á man moitos dos bloques de formigón, alicatar duchas e baños .... todo eso sin ter moita idea, así quedou! Pero cumpliu, valeu a pena, xa que deixa en varias xeracións de "rapaces" recordos e vivencias inolvidables. O tempo pasado alí reparando nas embarcacións, había que remendar nelas continuamente; os entrenos con todas as penalidades que había que pasar para baixar os barcos por aquela rampa de terra, como escorregaba cando estaba mollada da choiva ou cando subías cos pés humidos!; e meterse ao mar para poñelas a flote, dios! que fría estaba a auga do mar no mes de marzo; as regatas que, cando eran en Redes, enchían o Pedregal de barcos e xente, todos aqueles equipos saíndo do muelle e enchendo as amarras; e cando había que ir a regatear fóra, xuntarse de madrugada no Pedregal, colocar as embarcacións no teito do autobús, amarralas e sair polo Regueiral arriba para aquelas viaxes interminables a Santander, Bañolas, A Tranquera, Mequinenza, Sevilla, ... que dificil era saír de Galicia, dios!

Quedan tamén os recordos dos moitos momentos vividos con aqueles que xa non están con nós.

Contribuíu a formar a persoalidade, a forma de ver a vida, a camaradeiría, o traballar en equipo e por altruismo, sin esperar nada a cambio, e toda unha serie de valores máis en todos aqueles que pasaron por alí. Por eso "cumpliu, valeu a pena" o facelo e ver alí aquel "espantallo" todos estes anos.

E ademáis, despois de todo non é tan triste a nova que me trae por aqui de volta como pensaba ao empezar a escribir esto. Non é tan triste, xa que van a facer un Club novo e moito máis bonito que o outro. E van a facelo moi rápido, rapidísimo, ... non si?

A Coca Cola

Puidemos ler na prensa dun destes días que o pasado seis de xuño foi o quincuaxésimo aniversario da fundación da empresa Begano (Bebidas Gaseosas del Noroeste) en principio distribuidora e logo, xa no 1.961, fabricadora da Coca Cola.

Boh,... e que? Pois que ao ler a noticia acordeime da primeira Coca Cola que probou aquel cativo de poucos anos que asistía, na compaña dos seus pais, ao que foron as súas primeiras festas Das Peras en Pontedeume.

Logo xa virían outras Peras cos amigos e amigas ao longo dos anos; pero daquela primeira quedoume no recordo aquel momento, sentados nunha das mesas que poñía o Martiño, case chegaban ao medio da estrada, acompañados doutras persoas coñecidas e rodeados de toda aquela morea de xente en festas que paseaba naquela noite de finais do verán, cando meu pai me convidou a unha bebida nova, que se chamaba Coca Cola. Viña nunha botelliña moi feitiña e tiña unha cor moi rara, non se parecía á gasosa nin ao refresco de laranxa, nin ao de limón ..."Sabe a farmacia", díxenlle a meu pai, e xa non quixen máis.

Xa hai desto cincuenta anos, e ao longo deste tempo a bebida da que todos oimos ou limos as "historias" do seu descubrimento e fórmula secreta, a Coca Cola, conquistou o mundo.

E non é ningunha esaxeración o que digo, xa que non hai recuncho a onde un chegue que non encontre a chapa redonda, abolada e enferruxada cravada con puntas nunha parede. Ate fixo cambiar, ou polo menos unificar, a Papa Noel a cor do seu uniforme, que en Europa, según os paises, o San Nicolás, precursor do Papa Noel, era azul, verde, .... pero Coca Cola, coa súa campaña de 1.931, conseguiu que en todo o mundo sexa un vello rubicundo, orondo e vestido de vermello.

Quen non ten tomado unha Coca Cola?

Humedal da Xunqueira

Paga a pena visitalo; a pouco que te pares pasas unha hora moi agradable e relaxante.

O día que fixemos estas fotos ainda non estaba rematado pero xa se ve que é unha fermosura.

Está moi ben, pero bótanse en falta algúns bancos de madeira para poderse sentar, é de supoñer que se poñerán, e, sobre todo, PAPELEIRAS. Abundantes PAPELEIRAS, integradas apropiadamente no entorno, donde os visitantes menos escrupulosos e concienciados poidan depositar os seus desperdicios. O ideal é non deixar quedar "nada" ao finalizar a visita, pero como xa se está a notar non se fai así. Urxe colocar papeleiras.

Artxove

O pasado día catro inaugurouse en Pontedeume a XIV edicción de Artxove e manterase aberta ate o día 19.
Voume permitir o gusto de ser un pai "tontorrón" e orgulloso ao que lle cae a baba, e non me vou a cortar un pelo para dicir que a miña filla é unha das "artistas" participantes no evento.

Presenta este debuxo:

Titulouno "Airexa".

Eu penso que ten feito cousa mellores, e podese ver AQUÍ unha mostra.
A ver si se decide e dedica máis tempo a esto.

As rodeiras do carro da vida

Fixástesvos algunha vez na marca das rodas dos carros que hai nas penas que separan as praias da Campa e da Ciscada?.... seguro que si. A min, sempre que as vexo, lévanme a pensar en cantos carros de area e de xebra tiveron que pasar por alí para deixar semellantes rodeiras.
Aínda que hoxe está prohibido, antes sacábase das praias moita area para a construción; e estas dúas, a Campa e a Ciscada (por certo, as dúas están en Caamouco, a parroquia de Ares empeza ó outro lado do regato da Ciscada), a pesares das rochas que as separan, eran as de máis fácil acceso da bisbarra; por iso eran tan usadas e por iso as rodeiras están de testemuñas mudas do tráfico dos moitos carros que as deixaron.
Así han de ser as rodeiras que vai deixando o carro da vida en nós de tanto ir e vir carretando as alegrías e os desgustos, as glorias e as penas, o bo e o malo de toda a máis ou menos longa existencia de cada un. E así como nos penedos tamén entre nós haberá uns máis duros, nestes a vida deixa poucas rodeiras, e outros máis sensibles nos que a vida vai deixando unha pegada profunda e notable.

Unha de palleiros

Como dicía o outro "xa non hai palleiros".
Pois non, por aquí xa non se sementa o trigo e xa non se fan palleiros; xa non se ven aquelas maxestosas montañas amarelas cando a palla era aínda fresca e dun branco ás veces xa podrecido cando se ían tornando vellos. No palleiro durmía o can, furaban os gatos para faceren os seus niños, aniñaban e poñían as galiñas naqueles niños descontrolados que aparecían logo con aquela fartura de ovos inesperados, e tamén xogaban os cativos.

Ós cativos sempre lles gustou moito xogar nos palleiros, subir ate o seu cumio e logo lanzarse ladeira abaixo, escavar unha cova na palla e esconderse nela…. Daban moito xogo os palleiros.

Tamén lles gustou sempre moito a os cativos o lume. Ter unha caixa de mistos, xa non digamos un chisqueiro, era motivo de orgullo.

O perigoso é cando se xuntan cativos con lume ó pé dun palleiro.

En Redes, na casa de María do Raso, sempre había un fermoso palleiro na aira; estaba situado nun recuncho que quedaba entre o hórreo, a muralla do patio da casa onde vivía antigamente Enrique o carteiro (hoxe a de Emilita) e a traseira da casa de Filá, onde vivían Pepe Rubianes e Manola.

Certo día da segunda metade dos anos cincuenta, á tardiña, na esquina que quedaba entre o palleiro a muralla e a casa xa ditas, xuntámonos catro amigos, como xa fixéramos outras veces, para os xogos e contos propios daquelas nosas curtas idades, teríamos entre seis e oito anos calculo eu; a diferenza era que aquel día un de nós tiña unha caixa de mistos. Aquilo estivo a punto de converterse nunha traxedia.

O palleiro estaba separado das paredes que o rodeaban o xusto para poder pasar e deixaba na esquina un espazo no que malamente cabíamos. Cando nos demos conta a palla estaba ardendo, e a que velocidade e con que rapidez avanza o lume na palla; tres de nós saímos daquela trampa como puidemos, pero un quedou atrapado na esquina polo lume e non era capaz de saír.

Foi unha sorte que Enrique estivera cerca e se dera conta do que acontecía. Colleuno e levantouno dende o outro lado do muro, era un muro de pedras que tiña pouco máis dun metro de alto, e pasouno para o seu patio namentres nós, tres cativos aterrados, mirábamos sen poder facer nada.

Aquel día Enrique salvoulle a vida a Xarré. Juan Luis (Xarré), o fillo de Juan e Rorucha, saiu cunhas cantas queimaduras sen maior importancia. Uns anos despois emigrou para Venezuela cos seus pais e por alá segue el e maila súa irmá, María José.

E o palleiro de María do Raso aínda volveu a arder uns cantos anos despois nunhas circunstancias moi parecidas. Palla, lume e cativos xuntos outra vez.

A Metamorfose, 2ª parte.

O meu "Perseguidor", e ante todo amigo, do Curbeiro fíxome unha pregunta sobre o asunto da "metamorfose".

Pensaba contestarche nun correo privado, pero decidín facelo aquí, por si pode ter interés para alguén máis. Unha vez feito o choio que valga para máis de un. Alá vai a resposta:

Usando este enlace chégase á primeira páxina, onde pulsamos “Crear mi morph”. Na seguinte páxina pulsase “Examinar”, desprégase un cadro no que nos da a posibilidade de elixir unha foto nos nosos arquivos fotográficos. Eliximos a que nos pareza ben e pulsamos “¡Usar reconocimiento facial!”. Aquí nos pide que nos demos de alta. Si queremos seguir témolo que facer, e unha vez dados de alta, e logo de esperar un anaco, ofrécenos a posibilidade de elixir entre varias fotos de personaxes famosos, eliximos o que nos pareza, pulsamos “Siguiente” e chegamos a esta páxina.

Remarcar que aquí é importante, para lograr un efecto de transición o mellor posible, que tomemos varios puntos de referencia nunha das fotos, cantos máis mellor, os ollos, a punta do nariz, as comisuras da boca, o queixelo, os lóbulos das orellas,…. e logo situámolos ben na outra. Sitúanse seleccionando a ferramenta con forma de man e situándoa sobre o punto a mover, facemos click nel e cando se torne roxo, arrastrar e soltar no sitio apropiado. Podese seleccionar a lonxitude do vídeo de resultado (abaixo á esquerda) e logo pulsase “Ver”.

Unha vez visto o resultado pulsamos “Guardar” e verás que che ofrece a posibilidade de gardalo directamente nun Post de diferentes servidores, ou tamén verás que ofrece, nuns cadros á esquerda, varias posibilidades. Si usamos a que pon “Otra” aparéceche na páxina seguinte o HTML, que podes copiar e pegalo directamente nun blog ou páxina web.

E velaí o resultado final:

A verdade é que non hai ningún parecido entre os tipos das fotos, pero a que o resultado é moi curioso?.
Éche unha forma coma outra calquera de perde-lo tempo, e como hoxe anunciaban un temporal que está sendo un temporaliño, do cal hai que aledarse, e como non había máis que facer…..

A Metamorfose

A outra entrada que faltaba, e que me reclama o meu "PERSEGUIDOR", é esta. Tampouco ten nada que ver có resto do contido anterior, pero xogando e curioseando fixen isto e aquí o deixo para solaz e divertimento de quen corresponda:

E cheguei á seguinte conclusión: quen lle dera a Rudyard Kipling o pelo que eu tiña neses tempos (e a min a súa capacidade de escribir).

Por si interesa, e queredes probar, usade este enlace.

Soldados de Salamina

Isto non pensaba sacalo á luz xa que é o produto dun discorrer polos ríos dos recordos, un enlazar, como tantas veces acontece, cousas pasadas e actuais. É unha ensamblaxe de distintos momentos vividos, e que tirando dun fío saen do rebumbio de cousas que garda cada quen na súa cabeza.
A min pareceume que non tiña cabida aquí e decidín non editalo, pero resulta que un bo día, cando xa o tiña escrito, en vez de darlle a gardar como "borrador" deille a "publicar", e ainda que logo deime conta e retireino, o meu "seguidor", o do Curbeiro, que máis parece un "perseguidor", xa mo reclamou. En atención á súa petición, aínda que penso que non ten maior interés, aquí está:

O asunto é que logo de escribir a propósito da primeira viaxe a Bañolas os meus pensamentos colleron rumbo cara un libro que lin hai un tempo, e que xa daquela me dera que pensar.

Refírome a "Soldados de Salamina" do escritor Javier Cercas, publicado no 2.001 e levado logo ao cine por David Trueba. Trata do frustrado fusilamento de Rafael Sánchez Mazas, un dos fundadores da Falanxe e que ademáis de ser pai do coñecido lema "Arriba España", foino tamén do escritor Rafael Sánchez Ferlosio, do filósofo e matemático Miguel Sánchez-Mazas Ferlosio, e do cantautor Chicho Sánchez Ferlosio responsable, entre outras moitas letras, desta:

La hierba de los caminos/ la pisan los caminantes/ y a la mujer del obrero/ la pisan cuatro tunantes/ de esos que tienen dinero....Qué culpa tiene el tomate/ que está tranquilo en la mata/ y viene un hijo de puta/ y lo mete en una lata/ y lo manda pa’ Caracas.....Cuándo querrá el Dios del cielo/ que la tortilla se vuelva/ que los pobres coman pan/ y los ricos mierda, mierda.

Os feitos aconteceron no 1.939 en Santa María del Collell. Colexiata, enclavada na faldra do Pirineo xerundense, reconvertida en cuartel republicano e logo en prisión ao longo da Guerra Civil. A historia está contada dende o punto de vista dun escritor que investiga o tema e continúa o libro contando as peripecias do prófugo polos montes e vales desa zona, e o encontro cunhas persoas, a algunha das cales o escritor-narrador entrevista, que o atenderon e axudaron a pesares de non ser do seu mesmo credo.

A pesares de que non me pareceu un gran libro, en min despertou un interés que tiña que ver co recordo, (sempre os recordos....), que gardo dunha segunda viaxe a Bañolas a outro Campionato, este pode que fora no 1.969 ou 70? e do que hai algunhas fotos en Caamouconet , aportadas por Carlos Yañez. Nesta ocasión a expedición era moito máis númerosa cá anterior e aloxáramonos nunha colexiata que na época estival ofrecía as súas habitacións ao público. Esa residencia era Santa María del Collell que, polo visto, logo de ser cuartel republicano e prisión voltou a ser colexio.

Seguro que os que foron a esa viaxe teñen moitos recordos dese lugar e das escapadas nocturnas e da piscina onde se fixo algunha das fotos. Espero que si algún deles (que eu sei que se pasea por aquí algunha que outra vez) ao ler esto nota que os seus recordos afloran, nos conte algunha anécdota máis.

Correr o ano vello

Fai uns cantos anos, tal noite coma a de hoxe, a rapazada adicábamonos a "correr o ano vello".
Era un costume moi arcaico, que mirado dende o punto de vista de hoxe dá risa e un puntiño de mágoa.
Consistía o asunto, para quen non o saiba, en recorrer as rúas e camiños da parroquia en pandilla, armados con latas, potas vellas, caldeiros de ferro, todo o que puidese facer ruído, petándolles con un pau ou un ferro para que fixeran canto máis ruído mellor, iso era o fundamental, que soaran ben forte para escorrentar o ano vello e darlle a benvida ao novo.

Para imaxinarse o que era hai que situarse no Caamouco de mediados do século pasado (iso do século pasado soa a moi vello! Non?), as rúas de Redes non estaban pavimentadas, e moito menos os camiños do resto de Caamouco, non había alumeado público a non ser algunha que outra luz morteciña; o habitual era que, como correspondía, fixera mal tempo con vento, frío e auga. E por aí andábamos nós metendo os zapatóns nas poceiras e regueiros da choiva, tropezando coas pedras e tropezando entre nós mesmos do pouco que se vía, tocando nas latas como energúmenos e procurando, como dixen, facer canto máis ruído mellor.

Este é outro dos costumes que se perdeu, como outros moitos, xa hai tempo. E a verdade é que con este non se perdeu nada que se poida botar de menos. Díos, que ruído armábamos co demo das latas!

QUE O ANO QUE EMPEZA SEXA O MELLOR POSIBLE PARA TODOS!!.

O lago de Bañolas

Como dicía nunha das anteriores entradas, o remo valeunos a moitos para "coñecer mundo" a unhas idades e nun momento no que non era frecuente sair de Galicia (estou vendo o Pedrafita dos anos sesenta, unha odisea).

No mes de Xullo do ano 1.968 un equipo xuvenil de outrigger a catro con patrón do Club Marítimo de Redes participou por primeira vez no Campionato de España de banco móbil, que se celebrou en Bañolas, Gerona.

Salorio,Toto,Nel,JoséDeus,Amando.

Foi unha experiencia para recordar. Non foi solo o de ir a unha viaxe tan longa, tan lonxe da casa, toda unha semana! aos 16 anos!.
O coñecer Cataluña, aínda que solo fora de pasada, fíxonos reparar en que era algo distinto e distante do mundo por nós coñecido, Galicia.
O paso por Barcelona e a súa area de influenza, o Mediterráneo visto a través da ventaíña dun autobús, Canet de mar, Calella, … cantos "turistas", canto movemento de coches, trens, xente dirixíndose as praias, un mar tan azul nun día de sol mediterráneo. Era todo tan distinto.

Pero nós ao que íamos era e remar, así que deixamos a Costa Brava cando empezábamos a descubrila e subimos cara a Gerona. Xa pasada esta abandonamos a estrada da Junquera para encamiñarnos a Bañolas.

O lago de Bañolas, que impresión, era como chegar ao paraíso do remo. A lonxitude ideal, as augas calmiñas ¡e mornas! estaban a temperatura ambiente, o fondo calizo que lle daba un azul a auga que non vin outro igual, a arboreda que bordea o lago, a herba chegando ate a veira.
Logo xa as condicións para a práctica do remo ideais, pantaláns e embarcadoiros de madeira a altura idónea, para embarcar non tíñamos que mollar os pés coma na punta do Castillo, unha superficie ampla e chaíña de herba para pousar e preparar os barcos. A convivencia con equipos doutros sitios, só de velos xa aprendías algo.

O Club Natación Bañolas era o anfitrión deses Campionatos, as súas instalacións eran impresionantes, a piscina cuberta e climatizada, o almacén de embarcacións cheiño de barcos e de remos do melloriño.
Por certo, o noso bote destacaba entre os outros, e non por ser o mellor...pero o que si destacaba por ser o mellor era o noso timonel.
Remábamos polo lago a volta dunha das regatas cando se enredou no timon unha das cordas de manexalo. Nin corto nin perezoso Salorio díxonos que aguantaramos o bote sin mover os remos, púxose depé e andando coma un equilibrista de circo chegou ate a popa desliou a corda e volveu a sentarse, todo esto serio, sin facer un xesto, mentras os das outras embarcacións que estaban nas proximidades miraban asombrados.

Teño o recordo de ver a xente de Bañolas, o domingo ao sair da misa ao mediodía, nunha praza bailando en grupo a Sardana.
As rapazas catalanas, eso si, falaban en Catalán. Unha magoa...

Aloxáramonos no Hostal La República. Curioso o nome, non? ... e moi significativo!

Unha viaxe para a lembranza.

A propósito dos 40º aniversarios. 2º

A traxectoria do Club Marítimo de Redes non foi tan constante no tempo, nin tan boa nos resultados, como a do Tenis. Pero non por iso deixa de ser meritoria.

Corría o ano 1.965 cando apareceu a traiñeira por Redes.
Era unha vella embarcación que xa coñecera mellores tempos, estaba por algún almacén perdido quen sabe onde, abandonada por algún club que a cambiara por algo mellor. Pero foi a primeira embarcación da que dispuxemos e a que abreu camiño para a "creación" do club.
A “alma mater” de todo isto, neste caso foi Enrique Leite Paz, Ricucho. Foi quen trouxo a barca, quen se encargou de ilusionar aos mozos de Redes para que, primeiro, axudaran a reparar a traiñeira e logo remaran nela. Era adestrador, delegado nas regatas, mestre de obras,…. e ate pano de lágrimas a veces.

A traiñeira reparárase no muelle da Areamorta. Estaban as tracas do forro despegadas das cadernas en moitos sitios. Recravaranse con puntas. Foi un traballo delicado xa que as cadernas eran moi finas e era dificultoso cravar dende fora e que coincidira a punta na caderna.
Logo de reparada, e con algúns kilos máis entre puntas e pintura empezamos a adestrar e compoñer o equipo.
Xa no ano 1.966 obtivéronse as primeiras fichas federativas e empezamos a competir como club Remeros de Redes.
A primeira proba foi a Regata do Xeneralísimo, que se celebraba tódolos anos na Coruña, e nese mesmo ano 1.966 participáramos no Campionato de España, en Santander.

A práctica do remo esixe o ter un local amplo para almacén de embarcacións e útiles. Cando veu a traiñeira, en principio, andábamos con ela en procesión por Redes adiante, deixándoa onde se podía. Ate que fixéramos unha cabana no Castelo e alí a resgardábamos da intemperie.

Pero a meta a conquerir era o remo olímpico, o de banco móbil. Fixémonos có primeiro outrigger a catro. Estas barcas xa non podían estar á intemperie e tendo a primeira gardabámola, con moitas dificultades para metela, no salón de América. Era unha epopeia sacar e volver a meter a embarcación cada día para adestrar. Había que facelo por unha fiestra, uns por dentro do salón e outros fora, era unha película.
Pensando que facían falta máis embarcación, e en consecuencia máis espacio, xunto con que saíron a subasta pública varias baterías de defensa costeira, entre elas a de Redes, levounos a procura de mercar o Castelo para facer alí o local.

Eran finais do 1.968 cando, para recadar fondos e poder levar a termino a operación da compra do terreo, fixéronse uns bonos reembolsables de cen pesetas cada un e ofrecéronselle aos veciños. A operación foi un éxito, e practicamente naide esixira o reembolso cando se cumpriu o prazo.
A partir de ese momento, traballando as fins de semana, cos coñecementos que algún tiña e os que deus lle deu a entender a outros, baixo a dirección de Ricucho, fomos facendo o local. E así “de bonito” nos quedou.

Non conseguimos facer máis que un edificio que é claro exemplo do "feismo", o entorno nunca estivo decente, o acceso ao mar é penoso, .... en fin, un desastre.
Pero a pesares de todo iso, O Remo deunos moitas satisfaccións e ensinounos a coñecer a práctica do deporte e participar en Campionatos de España e outras competicións, a unha morea de rapaces.

Un pobo pequeno, como é Redes, ten dúas sociedades deportivas, dende fai máis de corenta anos. O Tenis e O Remo.